Moed ik dit nu doen? JA dat moed je
Het ongemakkelijkste gesprek is vaak de belangrijkste leiderschapstaak
Je herkent de situatie vast wel: er schuurt iets in de samenwerking. Een teamlid presteert niet zoals afgesproken, of de houding laat al een tijdje te wensen over. Je hebt de signalen opgemerkt, er zijn al meerdere gesprekken over geweest, maar het écht gesprek en daarmee de doorbraak blijft uit. En dan ontstaat de neiging om te gaan zoeken naar een omweg.
Onlangs zat ik bij een leidinggevende aan tafel. Zijn vraag leek helder: “Kun je een paar sessies met ons gehele team doen om samen te groeien in teamwork?” Ik vroeg wat door naar de aanleiding. Al pratende werd duidelijk dat het initiatief kwam van een specifiek teamlid. Met deze persoon had de leidinggevende kort daarvoor een voortgangsgesprek gevoerd over houding, gedrag en het niet voldoen aan de rol. De medewerker vond de feedback lastig en betrok het teamfunctioneren erbij.
De leidinggevende eigenlijk geen teamtraject en had ook niet écht vertrouwen dat de persoon zou gaan voldoen aan de rol die zij heeft. Op mijn vragen: “Wat wil je dan wel en waarom stel je mij de vraag voor een teamtraject?” was zijn antwoord oprecht: “Ik vind het lastig om haar de oprechte boodschap te geven en de conseqeuntie te bespreken.
Hier gebeurt iets wat in heel veel organisaties dagelijks voorkomt: we zoeken naar een systeemoplossing (in dit geval een teamtraject) voor iets wat een individueel conflict is. We lopen daarbij liever om de hete brij heen dan dat we het beest recht in de bek kijken.
Moed is niet de afwezigheid van angst
Als leidinggevende heb je veel taken op je bord, maar het voeren van oncomfortabele, oprechte gesprekken is zonder twijfel één van de 5 absolute kerntaken van leiderschap.
Waarom stellen we deze gesprekken dan toch zo vaak uit? Omdat ze spannend zijn. Omdat we bang zijn voor emoties, confrontaties of een verstoorde relatie. Maar laten we helder zijn: moed betekent niet dat je geen spanning of angst kent (ieder mens kent dit!). Moed betekent dat je die spanning voelt, erkent en het gesprek aangaat (níét uit de weg gaat).
Niet om het ongemak heen, maar er doorheen. “Het wordt nooit makkelijk, je wordt er wel beter in.”
Hoe pak je dit aan?
Toen de leidinggevende uit het voorbeeld inzag dat hij dit 1-op-1 gesprek écht moest voeren, zijn we gaan bouwen aan een goede voorbereiding. Een strakke voorbereiding helpt je namelijk om dicht bij je intentie te blijven.
Stel jezelf voor zo’n gesprek altijd de volgende vier vragen:
-
Wat wil ik uitspreken? (Welke feiten, observaties en gevoelens moeten helder op tafel?)
-
Wat wil ik bespreken? (Waar zit de ruimte wel / niet voor interactie en het horen van de ander?)
-
Wat wil ik afspreken? (Welke concrete vervolgstappen en gedragsveranderingen verwacht ik?)
-
Waarop wil ik kunnen aanspreken? (Hoe borgen we dat we hier later op terugkomen?)
Soms is het goed om het op te knippen en niet alles in één moment te doen of op te willen lossen. Soms is een serie van kortere, oprechte gesprekken veel effectiever dan één lang vaag gesprek.
Tot slot: wees eerlijk tegen jezelf: een teamtraject is waardevol als de teamdynamiek erom vraagt. Maar het mag nooit een schuilplaats worden om als leider een individueel ongemak te vermijden.
Welk gesprek stel jij momenteel nog uit? Pak vandaag nog je agenda, voel de spanning, en plan het in. Want daar begint écht leiderschap.